Riskanaliz.net

Suphi Ural, Erman Menetlioğlu, M Necati Dal

ÖZET

Bu çalışmanın amacı, Çukurova Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi çalışanlarının mesleki kas-iskelet hastalığı risklerini, Hızlı Maruziyet Kontrolü (HMK) tekniği ile değerlendirmektir. Araştırma kapsamında, Fakültede görevliler arasından tesadüfi olarak seçilen 60 çalışanın katıldığı bir anket çalışması yapılmıştır. Ankete katılanların ortalama çalışma süresi 18,4 ±8,48 yıldır. Anket sonucuna göre, Fakülte çalışanlarının bel ve boyun bölgeleri yüksek risk altındadır.

Anahtar Kelimeler:Risk analizi; Mesleki kas iskelet hastalıkları; Hızlı maruziyet kontrolü; İş sağlığı; İş güvenliği.

ABSTRACT

The purpose of this study was to assess the work-related musculoskeletal disorder risks for the personal of Cukurova University, Faculty of Engineering and Architecture using Quick Exposure Check (QEC) technique. The questionnaire form was applied on a randomized sample of 60 personal. The average of working time was 18,4 ± 8,48 years. Analyses results showed that back position and neck are the most risky parts of the bodies of the faculty personal.

Keywords: Risk analysis; Work-related musculoskeletal disorders; Quick exposure check; Ocupational health; Occupational safety. Okumaya devam »

Maden İşletmelerinin Denetiminde Dikkat Edilecek Hususlar

Harun ATILGAN
Maden Mühendisi-İş Müfettişi-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-
İş Teftiş Adana Grup Başkanlığı

ARANAN ŞARTLAR
İşyerlerinde yapılan kontrollerde genel olarak aşağıdaki hususlar kontrol edilmektedir. Her işletme bu listeyi kendi şartlarına göre düzenleyebilir ve eksik hususları ilave ederek kendine özel bir kontrol listesi oluşturabilir. Bu listenin düzenlenmesinde işletmelerin genel olarak yükümlülüklerinin bir dökümünü yapmak ve bu yükümlülükle ilgili mevzuat ve madde numaraları ile yasal dayanakları verilmeye çalışılmıştır.

Sağlık Gözetimi:
1. SAĞLIK RAPORU:
İşçilere işe girişlerinde ağır ve tehlikeli işlerde çalışmasına elverişli olduğunu gösterir sağlık raporları alınmalı, sağlık raporları Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği’ndeki örneğine uygun olmalı ve yılda bir İşçilerin periyodik sağlık kontrolleri yapılmalıdır. (İş Kanunu Madde: 86, Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği Madde: 5, Ek II)
2. TOZLA MÜCADELE BİRİMİ:
300 ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde İşverenler işyerlerinde tozla mücadele için çalışmak üzere Tozla Mücadele Birimi kurmakla yükümlüdürler.
(Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik-Madde:8)
3. TOZ ÖLÇÜMÜ :
İşyerlerinde toz ölçümü yapılmalı ve ölçüm kayıtları tutulmalıdır. (MTOT-Madde:5; Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik-Madde:5) Okumaya devam »

İş yerlerinde çeşitli işlemler sonucu oluşan ve havada askıya geçen tozları uzun süre soluyan işçilerde çeşitli akciğer hastalıkları görülebilmektedir. Tozların neden olduğu bu tür meslek hastalıklarının tümüne birden “pnömokonyoz” adı verilir. 14. 09. 1990 tarih ve 20635 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maden ve Taşocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelikte ise Pnömokonyoz–Akciğer Toz Hastalığı, “akciğerde toz birikmesi ve buna karşı dokusal tepkime sonucu oluşan akciğer hastalığı” olarak tanımlanmıştır. Pnömokonyoz, hastalığa neden olan tozun cinsine göre adlandırılmaktadır. Örneğin, kristal yapıda SiO2 içeren alfa kuvars, beta kuvars, tridimit ve kristobalit minerallerinin tozlarına uzun süre maruz kalan işçilerde silikoz (silikosis), kömür tozunun solunması ile antrakoz, demir tozlarının solunmasıyla sideroz ve asbest tozlarının solunmasıyla asbestoz adı verilen rahatsızlıklar oluşabilmektedir.
Günümüzde, pnömokonyozun tedavisi olanaklı değildir. Bu nedenle, hastalıkla mücadele, işyeri çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve pnömokonyoz şüphelilerinin ortamdan uzaklaştırılması ile yapılmaktadır.
Okumaya devam »

Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Planı

Prof. Dr. M. Emin Öcal
Ç. Ü. Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü/Adana
Tel: (322) 338 60 84/2040, Faks: (322) 338 67 02
e.posta: emocal@cu.edu.tr

Öz

Yapı üretimi sürecinde alınacak sağlık ve güvenlik önlemlerinin belirlenip bunların noksansız ve bilinçli bir şekilde uygulanması için, bu konuda nelerin ne zaman ve nasıl yapılacağının önceden belirlenmesi büyük önem arz etmektedir. Diğer bir ifadeyle, daha inşaata başlanmadan önce bu konuda ayrıntılı bir planlamanın yapılması gerekmektedir. Ayrıca böyle bir planlama çalışmasının yapılması, işverenin isteğine de bırakılmamış olup, 23.12.2003 Tarihinde yayımlanmış bulunan “Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği”nde, inşaatına başlanılacak bir yapı henüz proje aşamasındayken sağlık ve güvenlik planının hazırlanması zorunlu kılınmıştır. Adı geçen yönetmelikte böyle bir hüküm yer almakla birlikte, bu planın genel çerçevesi ve içeriği konusunda uygulayıcılara rehberlik edecek bir metin bulunmamaktadır. Bu nedenle de konu ile ilgili olarak, kişilerin plan anlayışına bağlı ve genellikle de yetersiz sayılabilecek içerikte uygulamalar yapılmaktadır. Oysa bu planın, sürecin tümü ve inşaata özgü koşullar dikkate alınarak hazırlanması gerekmektedir. Okumaya devam »

Ahmet KAYA
Maden Mühendisi
İş Güvenliği Uzmanı (A)

Çalışma hayatında üretimden kaynaklanan tehlikelerden ve sağlığa zararlı koşullardan korunmak için yapılan sistemli çalışmaların tümüdür. 3 temel amacı bulunur:
-Çalışanları korumak
-Üretim güvenliğini sağlamak
-İşletme güvenliğini sağlamak

Bu tanımdan sonra, İş sağlığı ve güvenliğine verilen önemin nedenini anlatabilmek için, iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucunda meydana gelen kayıplar ve bunların yarattığı sonuçların üzerinde durulması yerinde olacaktır.

İLO’nun 2003 yılındaki yaptığı çalışmaya göre, en iyimser tahminle yılda;

-270.000.000 işçi iş kazası geçirmekte,
-Kötü çalışma şartları nedeni ile 160.000.000 işçi meslek hastalıklarına yakalanmakta,
-İş kazası ve meslek hastalıkları nedeniyle, ortalama 2.000.000 işçi yaşamını yitirmektedir.

Hastalıklara duyulan ilginin geçmişi daha eskidir. Bunun temel nedeni hastalığın daha evrensel olması, diğer nedeni ise, iş kazalarını “yapılan işin gereği” olarak kabul edip hafife alma anlayışıdır. Günümüzdeki eğilimlerin daha iyi anlaşılması için, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tarihsel gelişmelerin bilinmesinde yarar vardır.

Meslek hastalıklarına olan ilgi, antik Yunan’dan başlar. Hipokrat (MÖ 460-370) madenlerdeki kurşun zehirlenmesi üzerinde durmuş Okumaya devam »

Harun ATILGAN
Maden Mühendisi-İş Müfettişi-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-İş Teftiş Adana Grup Başkanlığı

ÖZET: Bu bildiride iş kazalarının ortaya çıkış nedenlerinin tespit edilmesi, bu konuda alınabilecek önlemlerin belirlenmesi ile iş kazalarının incelenmesinde takip edilecek yollar ve kazayla ilgili olarak sorumluların ve kusur oranlarının tespiti gibi konular incelenmektedir.

1. GİRİŞ
İş kazalarının incelenmesi hem işyerinde benzer türden yeni kazaların önlenmesi, hem de hatalı ve kusurlu noktaların ortaya çıkarılması açısından önemli olmakla birlikte, kazayla ilgili kusurlu ve sorumlu kişilerin tespit edilerek cezalandırılması da caydırıcılık açısından önemlidir.
İş kazalarını incelerken aşağıda açıklanan koruma örgüsünün dikkate alınması son derece önemlidir. Aksi halde incelemeden beklenen fayda ve sonuç alınamaz. İşyerinde iş kazalarının önlenmesi ile ilgili adımların hangisinde eksiklik veya kusur bulunduğu tespit edilebilirse sonraki zamanlarda yapılan çalışmaların daha güvenli hale getirilmesi sağlanabilir.
İş kazası incelemelerinde yapılmaması ve/veya yapılması gerekli olan hareketlerin, eksik koruma düzeneklerinin incelenmesi, kaza yerinin ve görgü tanıklarının ifadeleri gibi birçok faktörün soruşturulması gerekir.

2. İŞ KAZALARININ İNCELENMESİ
İşyerindeki çalışmalar sadece ve sadece insanın dikkatine ve becerisine terk edilemez.
İş kazalarının önlenmesinde izlenecek yol aşağıda açıklanan nedenlerden ötürü daha istikrarlı ve Okumaya devam »

Main principles of occupational health and safety
Harun ATILGAN
Maden Mühendisi-İş Müfettişi-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-
İş Teftiş Adana Grup Başkanlığı

ÖZET: Bu çalışmada iş kazalarının ortaya çıkış nedenleri, bu konuda alınabilecek önlemler ile iş sağlığı ve güvenliğinin ana prensipleri gibi konular incelenmektedir.

ABSTRACT; In this study the causes of work accidents, precautions that can be taken and labour health and security principles will be examined.

1. GİRİŞ
İş kazası hem maddi ve hem de manevi olarak büyük kayıplara yol açan olumsuz bir durumdur. Hem, yetişmiş iş gücünü ve hem de tazminatlar vs nedeniyle ekonomik kaynaklarımızı kaybetmekteyiz. Bir ülkenin en önemli kaynağı insan potansiyelidir ve iyi değerlendirildiği takdirde birçok örnekte görülebileceği üzere birçok yeraltı ve yerüstü kaynaklardan daha fazla üretim ve kazanç sağlar. İşsizlik oranının yüksek olduğu fakat yetişmiş ve kalifiye eleman açığının fazla olduğu göz önüne alındığında kayıpların daha da fazla olduğu ortaya çıkar. Buna karşın iş kazalarının büyük çoğunluğunun önlenebilir türden olduğu göz önüne alındığında ne derece basit nedenlerden dolayı önemli miktarda insan, zaman ve kaynak israf ettiğimizi anlarız.

2. İŞ KAZALARININ NEDENLERİ
Tehlikeli Durum X Tehlikeli Hareket = İş Kazası
Formülü ile ifade edilen iş kazasını oluşturan iki temel eleman mevcuttur. Bunlardan her hangi birinin sıfır olması, sonucun da sıfır olması sonucunu ortaya çıkarır. Bu “Tehlikeli Durum” veya “Tehlikeli Hareket” elemanlarından birinin ortadan kaldırılması ile iş kazası riskinin ortadan kalkacağı anlamına gelir. Yani işyerindeki tehlikeli durumların tamamen ortadan kaldırılması ile tehlikeli hareketler önlenmemiş olsa bile iş kazaları tamamen ortadan kalkar. Aynı şekilde tehlikeli hareketin de tamamen önlenmesi ile tehlikeli durum devam etse bile iş kazası riski bütünüyle ortadan kalkar.

Okumaya devam »

Suphi URAL, Çukurova Üniversitesi, Müh. – Mim. Fakültesi, 01330 Adana

Bu çalışmada, Çukurova bölgesinde faaliyet gösteren açık maden işletmelerindeki iş kazası riski değerlendirilmiştir. Bölgedeki toplam 65 adet kömür, taş ocağı, kum, mermer, endüstriyel hammadde ve metal madeni yerüstü işletmesine ilişkin iş kazası kayıtları derlenerek bir veri tabanı oluşturulmuştur. Öncelikle, iş kazası kayıtları, istatistik analiz yöntemleri kullanılarak, kazanın nedeni, iş kazasına maruz kalan işçinin yaşı, kazaya maruz kalan uzuv vb. bilgilere göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra iş kazalarının ortaya çıkma olasılıkları ve hasarın büyüklüğü belirlenmiştir. İş günü kaybı, hasarın büyüklüğünü açıklamak için kullanılan en etkin yöntemlerden biridir. Okumaya devam »

Suphi Ural
Çukurova Üniversitesi, Müh. – Mim. Fakültesi, 01330 Adana
Tel: (322) 338 70 67 E-Posta: suralp@cu.edu.tr

M. Emin Öcal
Çukurova Üniversitesi, Müh. – Mim. Fakültesi, 01330 Adana
Tel: (322) 338 60 84 E-Posta: emocal@cu.edu.tr

Harun Atılgan
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş Teftiş Kurulu Grup Başkanlığı, Adana
Tel: (322) 352 91 88 E-Posta: harunatilgan77@yahoo.com

Ahmet Kaya
İş Güvenliği Uzmanı, Adana
Tel: (322) 457 14 23 E-Posta: akaya84@gmail.com

Öz

Bu çalışmada, Çukurova Bölgesinde İnşaat işkolu için iş kazası riskleri değerlendirilmiştir. Bölgedeki inşaat işyerlerine ilişkin iş kazası kayıtları derlenerek bir veri tabanı oluşturulmuştur. Öncelikle, iş kazası kayıtları, istatistik analiz yöntemleri kullanılarak, kazanın nedeni, iş kazasına maruz kalan işçinin yaşı, işyerindeki işçi sayısı vb. bilgilere göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra iş kazalarının ortaya çıkma olasılıkları ve hasarın büyüklüğü belirlenmiştir. İş günü kaybı, hasarın büyüklüğünü açıklamak için kullanılan en etkin yöntemlerden biridir. Haftalık iş kazası olma olasılığı ve hasar dağılımları ortaya çıkarıldıktan sonra, @RISK yazılımı kullanılarak, yıllık iş kazası olasılık dağılımı ile iş günü kaybı dağılımları elde edilmiştir. Daha sonra matris yöntemi kullanılarak risk seviyeleri belirlenmiştir. Son olarak, kabul edilebilir risk seviyesi belirlenerek, Çukurova Bölgesindeki inşaat işyerleri için risk değerlendirmesi yapılmıştır.
Çukurova bölgesindeki inşaat işlerinde beklenen iş kazası sayısı 0,29 kaza/gün, bir günde kaza olma olasılığı %25 ve bir haftada %86, iki kaza arasında beklenen ortalama süre 3,5 gün olarak hesaplanmıştır. Haftalık kaza sayısına ilişkin veriler Poisson dağılımı gösterirken, iş günü kayıplarına ilişkin veriler lognormal dağılım göstermektedirler. 2003–2005 yılları arasında gerçekleşen iş günü kayıplarına göre, Çukurova Bölgesindeki inşaat işyerlerinin kaza riski, 2003 yılı için düşük seviyede iken, 2004 ve 2005 yılları için iş kazası riskleri yüksek seviyededir.

Anahtar sözcükler: Risk analizi, İş Güvenliği, İş kazası, İnşaat, Çukurova. Okumaya devam »

1. SOLUNUM KORUYUCULARI:
İşletmelerde ve sahada çalışan personelin, tozlu ünitelerde kullanması gereken maskeler P harfi ile tanımlanır. Partikül ve toz maskeleri FFP1, FFP2 ve FFP3 olarak üç gruba ayrılır. Partikül ve toz maskeleri CE EN 149 standardında, İş Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 533. maddesine uygun, göz ile görülmeyen ancak pnömokonyoz adı verilen ve akciğerlerde oluşan meslek hastalıklarına neden olan, 5 µm ve altındaki ince tozlara karşı koruma sağlamalıdır.
Okumaya devam »